Vinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo Slider

Η φορεσια της Χαλκης

Η φορεσια της Χαλκης


 Η Χάλκη εντάσσεται γεωγραφικά στην περιοχή της Ανατολικής Θεσσαλίας, μία προνομιακή περιοχή  με μια εύφορη πεδιάδα, με τους ορεινούς όγκους του Κισσάβου και του Μαυροβουνίου και με το λιμάνι του Βόλου από όπου γινόταν η διακίνηση  όλου του εμπορίου της Θεσσαλίας. Μέσα σε αυτό το  πλαίσιο...

και ανάλογα με τις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες του κάθε χωριού γεννήθηκε η μορφή της φορεσιάς με το «μακρύ μανικωτό επενδύτη», που φορέθηκε με μικρές παραλλαγές από τους πληθυσμούς της Ανατολικής Θεσσαλίας

Γυναικεία φορεσιά

Η γυναικεία φορεσιά αποτελείται από:

Α. Το πουκάμισο

Είναι βασικό κομμάτι κάθε φορεσιάς και έχει ανάλογα με τη χρήση του διπλή λειτουργικότητα. Από τη μια, είναι το εσώρουχο που ντύνει πρώτα το σώμα, αλλά από την άλλη  μετατρέπεται σε εξωτερικό φόρεμα με τα κεντήματα στον ποδόγυρο, την τραχηλιά και τα μανίκια. Στη κατοχή μας έχουμε ένα πουκάμισο κόκκινο αλλά και ένα λευκό από το οποίο όμως, έχει διασωθεί μόνο το κέντημα στον ποδόγυρο.

Β. Το κοντάντερο

 Το κοντάντερο φοριόταν πάνω από το πουκάμισο και κάτω από το σαγιά. Είναι κοντό ως τη μέση και ανοιχτό μπροστά στο στήθος, ενώ τα μανίκια του τελειώνουν σε μύτες. Έχουν βρεθεί δύο κοντάντερα, καθώς επίσης και το τμήμα του μανικιού από ένα τρίτο που κάλυπτε τον καρπό. Το ένα είναι άσπρο από χοντρό ύφασμα που μάλλον πρόκειται για επίσημο ένδυμα ενώ το δεύτερο  είναι αλατζάς με ριγέ , γκρι, μπλε , κόκκινο και σιέλ χρώματα.

Γ. Ο σαγιάς

Ο Σαγιάς είναι ο μανικωτός ριγωτός επενδύτης που φοριέται πάνω από το πουκάμισο και το κοντάντερο και είναι φτιαγμένος από χοντρό ύφασμα τον αλατζα.  Ο Σαγιάς είναι μακρύς ως τη γάμπα, ανοιχτός μπροστά και αρκετά συχνά επενδεδυμένος εσωτερικά με φόδρα με ανθάκια ή με ένα χοντρό βαμβακερό πανί το αστάρι. Έχει μακριά μανίκια που από τον αγκώνα και κάτω φαρδαίνουν και καταλήγουν σε μύτη. . Μπορούν να μένουν ελεύθερα κάτω στον καρπό, αλλά συνήθως ανασηκώνονται καπακλίδικα και σταθεροποιούνται στο ύψος των αγκώνων με τέτοιο τρόπο, ώστε να φαίνεται η εσωτερική πλευρά του μανικιού. Σώζονται ως τώρα είκοσι σαγιάδες σε διάφορα χρώματα. Κόκκινο, τους οποίους φορούσαν οι νεότερες, μελιτζανί οι μεγαλύτερες και μαύρος οι γηραιότερες.

Δ. Κοντέσι

Το κοντέσι ήταν ο αμάνικος επενδύτης που φοριόταν πάνω από το σαγιά. Είχε χρώμα μαύρο και ήταν διακοσμημένο τριγύρω με  κόκκινη ή μαύρη τρέσα. Το μάκρος του φτάνει είτε μεχρι τη μέση είτε μέχρι το γόνατο. Το μακρύ κοντέσι  είχε στο τελείωμα δεξιά και αριστερά, κοψίματα που διακοσμούνταν με μικρές κόκκινες φούντες. Πολλές φορές, κυρίως στις επίσημες μέρες, οι δύο άκρες του κοντεσιού μαζεύονταν και κούμπωναν πίσω με αγκράφα ή με κουμπί, έτσι ώστε να δημιουργεί δύο τριγωνικά φύλλα σαν φτερά.

Ε. Ποδιά

Οι ποδιές είναι κυρίως μεταξωτές με άνθινους διάκοσμους και τα χρώματά του ποικίλουν. Έχουν βρεθεί ποδιές σε χρώματα φούξια, λαχανί, λευκές, κίτρινες κλπ. Φοριόταν κάτω από το κοντέσι και πάνω από το σαγιά και το μάκρος τους φτάνει στην άκρη του ποδόγυρου. 

Στ. Κάλτσες

Οι κάλτσες ήταν μάλλινες, λευκές και πλεγμένες με τις βελόνες στο χέρι. Έφταναν μέχρι το γόνατο και στην εξωτερική πλάγια πλευρά τους είχαν κόκκινα φουντάκια ή μικρά κόκκινα κεντήματα.Άσπρες κάλτσες φορούσαν ακόμα και οι χήρες.

Ζ. Κεφαλόδεσμος

Ο κεφαλόδεσμος ήταν περίτεχνος και ονομαζόταν μπουρμπούλα. Πρώτα έμπαινε ο κόθαρος, πάνω από αυτόν  ένα φακιόλι μαύρο, για να πιάνει τα μαλλιά και από πάνω μια στέκα με πρόσθετες πλεγμένες κοτσίδες από μαλλί που στεκόταν σαν στέμμα πάνω από το κεφάλι .Από πάνω έμπαινε ο τεπές και κάλυπτε το κενό που δημιουργούνταν από τη στέκα. Πάνω από όλα έμπαινε η μπουρμπούλα, μια μεγάλη, δηλαδή, μαντίλα σε αποχρώσεις κυρίως  του πράσινου ,λαδί αλλά και του ανοιχτού καφέ, η οποία στο ύψος των κροτάφων στηριζόταν με δύο περίτεχνες καρφοβελόνες.

Η. Κοσμήματα

Τα κοσμήματα που διακοσμούσαν τη φορεσιά, ήταν μία χρυσή ζώνη στη μέση, γιορντάνια τα οποία στόλιζαν το στήθος, αλυσίδες  πάνω στην ποδιά και τα κοσμήματα του κεφαλόδεσμου. Ο τεπές , οι καρφοβελόνες και το σταφλάκι  το οποίο  ήταν μια σειρά από χρυσά φλουριά (εννιά ή δώδεκα) στερεωμένα στη στέκα κάθετα ή οριζόντια.


Ανδρική φορεσιά

 

Αποτελείται από τη βράκα η οποία ήταν από μαύρο μάλλινο ύφασμα, φαρδύ στους γοφούς και στένευε  στις γάμπες.

Το πουκάμισο ήταν φτιαγμένο από αλατζά λεπτό, κυρίως σε σκούρα χρώματα και ο γιακάς του ήταν όρθιος, παπαδίστικος και κούμπωνε με κουμπάκια. Πάνω από το πουκάμισο φοριόνταν το γιλέκο. Το γιλέκο ήταν μανικό από τσόχα  ή σκουτί και έφτανε μέχρι τη μέση. Ήτανε διακοσμημένο με κόκκινα κορδονάκια και κούμπωνε ή σταυρωτά ή ίσια. Στη μέση φοριόταν το ζωνάρι το οποίο δενόταν περιμετρικά πάνω από το παντελόνι και το πουκάμισο, ήταν συνήθως λευκό.

Τέλος, φορούσαν τα χολέβια. Μάλλινες κάλτσες που φοριόταν πάνω από το παντελόνι και έφταναν μέχρι τη γάμπα.

Στο κεφάλι είχαμε τον κούκο, ένα καπέλο στρογγυλό, μάλλινο και μαύρο.